ATRAKCJE - WYGIEŁZÓW, PARK ETNOGRAFICZNY  ORAZ   RUINY ZAMKU LIPOWIEC

 
Przebywając w okolicach Jaszczurowej naprawdę warto odwiedzić oddalony o kilkadziesiąt kilometrów (około 30 min. jazdy) Wygiełzów. Jest to wieś należąca do gminy Babice w powiecie chrzanowskim, w województwie małopolskim. Jej największym walorem jest niezwykłe Muzeum - Nadwiślański Park Etnograficzny i Zamek Lipowiec.
Powstały w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku skansen prezentuje obiekty budownictwa drewnianego charakterystyczne dla regionu zamieszkiwanego przez Krakowiaków Zachodnich czyli na zachodzie po rzekę Przemszę, na północy po Szczekociny, na wschodzie po Jędrzejów, Miechów, Proszowice, Koszyce i Brzesko, na południu po Myślenice, Kalwarię Zebrzydowską i Wadowice. Strój ludowy Krakowiaków Zachodnich jest synonimem stroju krakowskiego w ogóle. Więcej informacji na temat regionu i jego mieszkańców prezentuje strona Muzeum NPM
Podstawowymi cechami budownictwa wiejskiego w tym regionie były: konstrukcje zrębowe, ściany z zewnątrz myte, szpary bielone wapnem, dach czterospadowy kryty strzechą. We wnętrzu przeważa układ dwutraktowy. Stodoły sytuowano w pobliżu chałupy, natomiast pomieszczenia dla zwierząt pod jednym dachem z domem mieszkalnym.
Na terenie skansenu usytuowano kilkadziesiąt ciekawych obiektów, w tym między innymi:

1. Dwór z Drogini z 1730 r., należący niegdyś do zamożnej rodziny szlacheckiej. Część muzealną zaaranżowano na "Mieszkanie zamożnej rodziny szlacheckiej" pokazane na okres od połowy XIX w. do 1945 r. Ekspozycja wnętrz dworskich obejmuje pięć sal: salon, pokój pani, pokój rezydentki, sypialnię i gabinet pana. Jest to najbardziej okazały obiekt w skansenie. Zrekonstruowany został w latach 2002 – 2006 w wyniku współpracy finansowej Województwa Małopolskiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wszystkich gmin powiatu chrzanowskiego. Obiekt oprócz stałej ekspozycji wnętrz typowego dworu polskiego, pełni także funkcję konferencyjną i koncertową oraz mieści administrację Muzeum. W pomieszczeniach dworu odbywają sięregularnie imprezy, wystawy i festiwale, w tym coroczny Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej i Organowej organizowany od 20 lat, zawsze na przełomie sierpnia i września.
2. Kościół z Ryczowa koło Zatora z 1623 roku, konstrukcji zrębowej, utrzymany w typie budowli gotyckiej, z oryginalnym, bogatym wyposażeniem pozyskanym wraz z obiektem (między innymi trzy ołtarze), z bogatą polichromią i cennymi organami. Wieża kościoła przykryta barokowym hełmem. Jest to najstarszy obiekt w skansenie. W sąsiedztwie budynek plebanii i XVIII wieczne: spichlerz plebański z Tenczynka i stodoła plebańska, ośmioboczna z Regulic z drugiej połowy XIX w.
3. W obrębie murów kościoła znajduje się także Dzwonnica alarmowa z Nowej Góry z 1778 r., o konstrukcji słupowej 
4. Dom Bulińskich z Chrzanowa z 1804 r., typowy dla podmiejskiej architektury małomiasteczkowej. W izbie kuchennej znajduje się ekspozycja garncarska obrazująca warunki życia i pracy rodziny garncarza w 1 poł. XIX w. - jest to pierwsza budowla zgromadzona i zaprezentowana w skansenie.
5. Chałupa z Podolsza z 1862 r., z wystawami: "Święcone w domu wójta" oraz "Dawny sprzęt gospodarstwa domowego"
6. Dom z Alwerni z 1825 r.Charakterystyczny dla małomiasteczkowej zabudowy rynkowej, z wydatnym, frontowym podcieniem, wspartym na ozdobnych słupkach. Posiada konstrukcję zrębową i czterospadowy dach. Dzisiaj znajduje się tam sklep z pamiątkami.
7. Karczma będąca rekonstrukcją dawnego zajazdu z Minogi (ze względu na zły stan nie mógł być on przeniesiony) pochodzącego z poł. XIX w., obecnie oferuje dania kuchni regionalnej
8. Stodoła ze Staniątek z 2 poł. XIX w. okonstrukcji słupowo-ramowej
9. Studnia gromadzka z Aleksandrowic z drugiej poł. XIX w. wyposażona w drewniane koło zamachowe i obudowę konstrukcji słupowej, nakryta daszkiem
10. Spichlerz dworski z Chrzanowa-Kościelca z 1798 r., służył do przechowywania ziarna. Magazynowano w nim również mąkę, kaszę i groch. We wnętrzu urządzono wystawę sprzętu rolniczego
11. Modrzewiowa Chałupa sołtysia z Przegini Duchownej z 1862 r., wyposażona w bogate, oryginalne wnętrza, reprezentuje najzamożniejszą warstwę chłopów.
12. Spichlerz z Giebułtowa z 1 poł. XIX w. Należał do gospodarstwa folwarcznego Sióstr Wizytek
13. Wyposażona w oryginalne narzędzia do wyrobu oleju Olejarnia z Dąbrowy Szlacheckiej z 2 poł. XIX w.,
14. Kuźnia z Liszek z 2 poł. XIX w., z wydatnym, frontowym okapem do podkuwaniakoni. Wewnątrz wszystkie urządzenia i narzędzia kowalskie
15. Chałupa bogatego chłopa z Przeciszowa z 1843 r., dwuizbowa, wewnątrz wystawa "W szkole naszych dziadków", a także sprzęty do obróbki lnu i warsztat wikliniarski. W sąsiedztwie Stodoła ośmioboczna z Kaszowa z poł. XIX w. oraz Chlewik z Kaszowa z poł.XIX w.
16. Chałupa z Płazy z k. XIX w. przedstawiająca gospodarstwo zielarki i warsztat do szycia koszyków z korzenia sosny
17. Chałupa z Rozkochowa z 1813 r., reprezentuje w skansenie najstarszy typ zagrody jednobudynkowej, łączącej pod wspólnym dachem część mieszkalną i stajnię dla bydła; izba półkurna
18. Młyn z Sadka z 2 poł. XIX w., wewnątrz izba kurna
19. Zagroda okołowa ze Staniątek z 1855 r.Zagroda składa się z budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych ustawionych w kwadrat oraz ściany zamykającej okół z czwartej strony tworząc w ten sposób w środku zamknięty dziedziniec. Całość zabudowań nakryta jest wspólnym dachem.

Ceny biletów do skansenu:

 

 

Przydatne strony:

• Sanktuarium Maryjno-Pasyjne, Klasztor oo. Bernardynów - informator
• Kalwaria Zebrzydowska w Wikipedii
• Kalwaria Zebrzydowska - oficjalna strona miasta